Everzwijnen: smaakmakers van het landschap

In november zit de V weer in de maand. En voor Frans Post is dat de V van Veel Varkensvlees eten. Het vormt de opmaat voor een gesprek met Wiel Poelmans. Een echte bioloog die met zijn neus in de varkens zit, zogezegd.

De laatste jaren is er veel te doen geweest over migrerend grootwild. Edelherten die vanuit Duitsland oprukken, wolven die staan te krabben aan de grens. Raar eigenlijk dat we niet meer wilde zwijnen tegenkomen in Nederland... Begin november is echter een kansenkaart gepresenteerd door de zoogdiervereniging. Het blijkt dat wilde zwijnen in hoofdzaak voorkomen op de Hoge Veluwe en in oost-Limburg bij de Meinweg. Maar er zijn er ook opgedoken in Brabant, bijvoorbeeld in de Deurnse Peel en Groote Peel. Verder in Gelderland, Overijssel en (zeer recent) Utrecht.

Poelmans legt uit dat het inmiddels om behoorlijke aantallen gaat met hier en daar wat losse zwervers maar dat zijn mannetjes die uit de kudde gezet zijn. Dat er veel in oost-Limburg zitten is logisch: ze zijn overgekomen uit Duitsland. Mogelijk is er bij onze oosterburen sprake van minder bejaging.

Kansenkaart
Waar het om gaat is dat volgens de zoogdiervereniging, het officiële nulstandbeleid onhoudbaar is geworden. "We hebben paar mooie populaties in Brabant maar officieel mogen ze er niet zitten. Althans volgens een oud besluit van het ministerie van Landbouw", weet Poelmans. "Men is bang dat de wilde varkens ziektes overbrengen op tamme varkens en daarmee schade toebrengen aan de veehouderij. Verder kunnen loslopende zwijnen inderdaad wat hinder geven in het verkeer. Dat is jammer voor het zwijn en voor de auto, maar niet echt en argument."

Volgens de kansenkaart van de Zoogdiervereniging kunnen everzwijnen in het wild leven in bosgebieden van minimaal 2000 hectaren. Merkwaardig ontbreken op de kaart het Brabantse Groene Woud en de Kampina bij Oisterwijk. Terwijl dat toch ook hele geschikte gebieden zouden kunnen zijn. Hetzelfde geldt voor de Loonse en Drunense Duinen. Vraag is hoe de zwijnen in die gebieden kunnen komen? "Ze kunnen lopen", meldt Wiel Poelmans nuchter. "En veel ecologische verbindingszones liggen er al. Niet de officiële die het kabinet wil schrappen. Ik heb het over voedselrijke corridors die je overal ziet in Brabant. Everzwijnen lopen graag door maïsakkers."

Poelmans is niet onder de indruk van de politieke bezwaren tegen wilde zwijnen en edelherten. "Deze soorten horen hier thuis. Nederland is aantrekkelijk genoeg voor dergelijke beesten. Ze hebben hier ook altijd gezeten - tot het moment dat ze uitgeroeid werden." De vraag is dus niet óf, maar wanneer we wilde zwijnen kunnen zien rond Tilburg. Hoe lang duurt het voordat we ze tegenkomen op de Regte Heide? Volgens Poelmans kan het binnen tien jaar gebeuren - als de politiek het toestaat: "De provincie gaat erover maar een groot deel van het bestuur is geïnfecteerd door de belangen van de landbouw. Het zou leuk zijn om dat binnen de provincie maar eens aan de kaak te stellen."

Gelukkig zijn er woensdag 2 maart verkiezingen voor Provinciale Staten. Het Milieucafé houdt de vinger aan de pols bij de ontwikkelingen rond deze smaakmakende dieren.

Volgend artikel: 'Duurzaam wil ook zeggen economisch levensvatbaar'