Ode aan de Tilburgse Boom

 

(oorspronkelijk geschreven voor 'Het geheugen van Tilburg' 16-02-2008)

Boom Vijfsprong

Foto: John Geerts

Wij willen op deze plaats een ode opdragen aan de boom. Nee, niet aan De Boom, die Lindeboom op de Heuvel die in 1994 moest wijken. Daar is al meer dan genoeg over gezegd: Henk Kuiper is er na veertien jaar nog niet over uitgeschreven. Nee, we bedoelen de Tilburgse boom in het algemeen. En dan met name de Tilburgse boom die er niet meer is. Niet één boom dus eigenlijk, maar vele duizenden.

Ieder van ons heeft er zijn eigen beleving bij, gebruikt er andere woorden voor. Voor de een is hij een monument, voor de ander een ecosysteem en een groene long ineen. In de ogen van weer anderen is hij een "waardevol object met onmiskenbaar  landschappelijke en visuele kwaliteiten". Soms is hij gewoon een leuk speel- en klimobject. En dan opeens wordt hij binnen een kwartier gekapt, gerooid, weggemaaid. Waarom? Omdat hij even in de weg stond of de lichtinval wegnam. Of er zaten vervelende vogels in die iets plakkerigs lieten vallen op de auto's. Zijn wortels drukten het trottoir omhoog. Er moest een nieuwe riolering komen. En nog erger: onze boom was "gevaarlijk" want er konden auto's tegenaan rijden. Of ze zeiden dat hij leed aan iepenziekte, terwijl hij nota bene helemaal geen iep was!

Soms zijn de bedoelingen best wel goed: een landschapsarchitect die een oude structuur wil herstellen of meer variatie wil aanbrengen; of er moet uitgerekend op de plaats van onze boom een monument komen tegen zinloos geweld.

Maar vaker is er een andere verklaring voor het verdwijnen van onze boom. Ambitieuze ontwerpers die het liefst bomen situeren waar ze niet staan en bomen schrappen waar ze wel staan. Gemeentebestuurders die kapvergunningen allemaal te veel rompslomp vinden voor de burger. En mensen zijn nou eenmaal belangrijker dan bomen. Desinteresse bij ambtenaren en gemakzucht bij bouwers. En anders wel onhandigheid bij de uitvoerders.

Hij was de long en het gezicht van de stad.
Hij trok vogels aan en zorgde voor schaduw.
Hij bood afwisseling en variatie tussen al het beton.
Twintig, dertig ja zelfs tachtig jaar of langer deed hij erover om te worden wat hij is.
En dan opeens is hij weg. Onnodig gerooid. Zonder reden gekapt. Zinloos geveld.

Frans de Laat en Marian van Loon

25 november 2008

Bekijk video van acties en kap op de Vijfsprong...